Ga je bijna studeren? Met deze zeven tips pak je het financieel slim aan

Je gaat studeren! Misschien heb je er zin in, misschien vind je het spannend. In elk geval ga je een bijzondere tijd met veel veranderingen tegemoet. Nieuwe mensen, nieuwe vakken, misschien ook nog een nieuwe stad. Hoe ga je dat nieuwe leven betalen? En hoe voorkom je dat je straks met een enorme studieschuld zit? In dit verhaal lees je zeven tips waarmee je het financieel slim kunt aanpakken.

Door Maaike Wind.

Je hebt helemaal geen zin om na te denken over geld, zeg je?

Ja, dat snap ik wel. Dat had ik zelf ook niet toen ik ging studeren. Ik wilde leuke dingen doen, ik wilde de wereld zien, ik wilde naar de kroeg en dat ik ondertussen een fikse studieschuld opbouwde, ach, dat kwam later vast wel goed. Maar ja, toen was ik klaar met studeren en had ik een studieschuld van maar liefst ruim vijftigduizend euro. En zo’n groot bedrag aflossen, gaat niet bepaald vanzelf. Daarom hier zeven tips die ik destijds zelf goed had kunnen gebruiken.

Tip 1: Bereken hoeveel je nieuwe leven ongeveer gaat kosten

Denk even na over hoe je studentenleven er straks uitziet en welke kosten je allemaal krijgt. Ga je op kamers? Moet je zelf je collegegeld betalen? En wat denk je van boeken, boodschappen, kleding, uitgaan, een zorgverzekering? Schrijf alles op en maak een grove schatting van hoeveel geld je per maand ongeveer kwijt bent (dit overzicht van het Nibud helpt je op weg).

Tip 2: Check waar je allemaal recht op hebt

Er zijn allerlei regelingen die je misschien financieel voordeel kunnen opleveren. En er zijn best veel studenten die dit niet weten en die daardoor geld mislopen. En dat is zonde natuurlijk.

Hier een overzicht:

  • Zorgtoeslag - Vanaf je achttiende heb je een eigen zorgverzekering nodig. En als je niet meer verdient dan 31.998 euro per jaar heb je recht op zorgtoeslag. Je kunt de zorgtoeslag aanvragen via de website van de Belastingdienst
  • Teruggave van de loonbelasting - Jongeren met een bijbaan hebben vaak recht op teruggave van de loonbelasting. Via deze pagina op de site van de Belastingdienst lees je hoe het werkt en kun je ook meteen checken of jij er ook recht op hebt
  • Aanvullende beurs van DUO - Als je ouders niet zoveel geld verdienen, zou het kunnen zijn dat je recht hebt op een aanvullende beurs van DUO. Je krijgt dan elke maand een geldbedrag dat je niet hoeft terug te betalen, mits je op tijd afstudeert
  • Huurtoeslag - Woon je in een zelfstandige woning? Oftewel in een huis, appartement of studio met een eigen voordeur en huisnummer? Dan kom je wellicht in aanmerking voor huurtoeslag van de Belastingdienst. Studentenkamers tellen helaas niet mee
  • En als je nu twijfelt of je wel of niet in aanmerking komt, probeer het dan gewoon. Meld je aan, vul alle gegevens in en dan zie je vanzelf wel of je ergens wel of geen recht op hebt.

    Tip 3: Beslis of en hoeveel geld je gaat lenen bij DUO

    Goed, je weet nu ongeveer hoeveel geld je per maand nodig hebt en je weet of je recht hebt op toeslagen. Dan is het nu tijd om na te denken over hoe je rond gaat komen. Heb je een bijbaan of wil je er straks eentje zoeken? Krijg je misschien een bijdrage van je ouders? En red je het daarmee of kom je nog geld tekort?

    Check ook deze rekentool van Univé, daarmee reken je dit snel en simpel uit.

    Als je financieel niet uitkomt, kun je geld lenen bij DUO. Het is handig om daar even goed over na te denken. Aan de ene kant: het is mooi dat die mogelijkheid er is. En aan de andere kant: alles wat je leent, moet je later terugbetalen. Het is dan ook de moeite waard om te proberen je lening zo laag mogelijk te houden.

    Tip 4: Vergeet de rente van DUO niet

    En dan nog iets over zo’n lening bij DUO: je betaalt er rente over. Best veel jongeren realiseren zich dat niet. Dat komt doordat de rente van DUO al een paar jaar bijzonder laag is. Sinds 2017 is-ie zelfs 0 procent. Alleen: het is geen garantie dat dat zo blijft. Integendeel zelfs, het lijkt erop dat de rente de komende jaren weer zal stijgen. Lees maar.

    Tip 5: Relax, er is ook goed nieuws: vanaf 2023 keert de basisbeurs terug

    Best spannend wel, al die beslissingen over geld. En helemaal als het gaat om het opbouwen van een studieschuld met ook nog eens rente. Maar stressen is niet nodig. Sterker nog, dat werkt vaak maar averechts. Gewoon nu even goed nadenken over de opties die je hebt, daar heb je meer aan. Bovendien is er goed nieuws: het leenstelsel verdwijnt.

    Vanaf het studiejaar 2023-2024 keert de basisbeurs terug. Studenten krijgen dan net als vroeger elke maand een geldbedrag van DUO dat ze niet hoeven terug te betalen. De details zijn nog niet bekend maar het zal ongeveer gaan om 91 euro per maand voor thuiswonende studenten en 255 euro voor studenten op kamers. Dat scheelt in elk geval een beetje.

    Tip 6: Nadenken over grote beslissingen

    Ga je op kamers of toch maar niet? Een semester studeren in het buitenland? Wel of geen bijbaan naast je studie, en voor hoeveel uur dan? Als student kom je allerlei dilemma’s tegen. En simpele antwoorden zijn er niet. Sure, thuis blijven wonen bespaart je doorgaans veel geld maar van op kamers wonen leer je van alles. Veel werken is financieel aantrekkelijk maar je hebt natuurlijk ook tijd nodig om te studeren en om leuke dingen te doen.

    Hoe beslis je nu? Twee dingen.


    Als eerste: als ik terugblik op m’n eigen studietijd dan zie ik precies hoe ik het slimmer had kunnen aanpakken. Op kamers wonen? Zeker, dat was een grote wens, veel van geleerd. Maar had ik per se die dure kamer aan de rand van de binnenstad nodig? Nope. Daar had ik prima op kunnen besparen. En die twee lange periodes in het buitenland? Die had ik niet willen missen, die waren gerust extra studieschuld waard. Maar dat ik na m’n eerste studiejaar stopte met budgetteren en altijd maar kocht waar ik zin in had? Hmm, dat had ik beter niet kunnen doen.

    En als tweede: vertrouw op jezelf. Je zult zien dat je de komende tijd van verschillende mensen heel verschillend advies krijgt. De een zal zeggen dat je zeker weten wél op kamers moet en dat zo’n studieschuld niet erg is. Een ander zal zeggen dat je zo’n dure schuld altijd moet zien te voorkomen. En jij mag gewoon kiezen wat bij je past. Misschien is studeren in het buitenland je grootste wens. Lekker doen dan, als je de kans krijgt. En misschien word je enorm blij van op kamers wonen. Of misschien juist helemaal niet. Kies wat goed voelt. Kies wat bij je past.

    Tip 7: Zo kun je geld besparen (en het is nog best leuk ook)

    Hoe je studentenleven er straks ook uit zal zien, het is altijd lekker om geld te besparen. Hoe minder je uitgeeft, hoe minder geld je hoeft te lenen en hoe meer je overhoudt voor andere dingen. Maar hoe bespaar je nu geld, en dan liefst op zo’n manier dat het nog leuk is ook? Nou, door het samen te doen met je vrienden bijvoorbeeld, of door te budgetteren. En het kan ook goed werken om even kritisch naar je uitgaven te kijken. Waar word je nu echt blij van en wat kun je eigenlijk best missen? In dit verhaal met tips voor studenten lees je hoe het werkt.

    Dit artikel is geschreven door blogger en journalist Maaike Wind. Op haar blog Fuck Die Studieschuld schrijft ze over het aflossen van haar studieschuld.