Gaat je kind studeren? Zo kun je financieel helpen (óók als je niet veel geld hebt)

Ook voor ouders is het vaak best spannend als een kind gaat studeren. Een studie kiezen, wellicht een studentenkamer zoeken, nieuwe vrienden, er gebeurt van alles. En het moet natuurlijk ook allemaal nog worden betaald. Hoe voorkom je dat je kind straks met een grote studieschuld zit opgescheept? In dit verhaal lees je vijf tips waarmee je je kind financieel kunt helpen, óók als je zelf niet veel geld hebt.

Door Maaike Wind.

Allereerst: overweeg om een financiële bijdrage te leveren

Misschien ben je al jaren voor de studie van je kind aan het sparen, of misschien kun je elke maand wel een bedrag missen om je kind financieel te steunen. In dat geval is het handig om je goed voor te bereiden. Check bijvoorbeeld de regels van de Belastingdienst over schenken aan kinderen (en kleinkinderen).

Wat ook helpt: denk na over welke voorwaarden je eventueel wilt stellen en bespreek deze van tevoren met je kind. Om hoeveel geld gaat het? Wat mag je kind met dat geld doen? En wat niet? En wat als je kind studievertraging oploopt? Praten over deze onderwerpen is vaak veel lastiger als er problemen zijn, vandaar dat het zinvol is om dit gesprek van tevoren te voeren.

Tip 1: Begin zo vroeg mogelijk

Hoe vroeger je begint om je kind te leren over geld, hoe beter het is. Peuters en kleuters kunnen muntjes tellen en helpen met betalen, basisschoolkinderen kunnen oefenen met zakgeld, vanaf groep 6 of 7 kun je kinderen al prima een eigen bankrekening met pinpas geven, en tieners kunnen aan de slag met een maandelijks bedrag aan kleedgeld.

En laat kinderen ook vooral hun eigen fouten maken. Dat vinden ouders nogal eens lastig, het liefst willen ze hun kinderen voor alles behoeden. Maar kinderen leren het meeste door zelf beslissingen te nemen en dus ook door af en toe zelf fouten te maken. Bovendien: liever maken ze die fouten als ze jong zijn en niet later pas.

Tip 2: Wees open over geld

Praat open en eerlijk over geld. Kortom, zorg dat geld geen taboe is. Hoe vroeger je begint met praten over geld, hoe makkelijker het zal gaan als je kind ouder is. Eventuele geldzorgen hoef je natuurlijk niet met jonge kinderen te delen, maar je kunt prima uitleggen welke financiële mogelijkheden er wel en niet zijn en waarom je bepaalde afwegingen maakt.

En vertel ook vooral over de fouten die je zelf hebt gemaakt. Het kan voor jongeren heel geruststellend zijn om te horen dat iedereen soms verkeerde beslissingen neemt, dat je je daar niet voor hoeft te schamen en dat je er bovendien gerust met anderen over kunt praten. Zo vergroot je de kans dat je kind bij eventuele geldproblemen bij je aanklopt.

Tip 3: Bereid tieners voor op wat ze te wachten staat

Beginnen met studeren is al spannend zat, er gebeurt dan zoveel tegelijk dat jongeren vaak wel iets anders aan hun hoofd hebben dan hun maandelijkse begroting. Bereid ze daarom liefst al tijdens de middelbare school voor op wat ze kunnen verwachten. Vertel bijvoorbeeld over hun zorgverzekering, over toeslagen die ze kunnen aanvragen en over de gevolgen van schulden.

Tip 4: Bied je bijna 18-jarige je hulp aan

Als je kind achttien wordt, krijgt het allerlei verantwoordelijkheden. Maar dat betekent niet dat je taak als ouder erop zit. Bied je hulp aan. Vertel je kind dat je altijd mee wilt denken. Eventueel kun je vragen of je nog een tijdje mee mag kijken op de bankrekening van je kind. Sommige jongeren moeten daar niet aan denken, anderen vinden dat juist een geruststellend idee.

Tip 5: Reken samen een paar scenario’s door

Geld lenen bij DUO gaat makkelijk. Inloggen, een paar keer klikken, en het geld stroomt elke maand binnen. Verleidelijk. Wat goed kan werken: zet samen met je kind een paar scenario’s op papier. Maak een maandbudget en speel samen met de bedragen. Hoeveel verschil maakt wel of niet op kamers wonen? En het hebben van een bijbaantje?

Reken hierbij vooral ook uit wat een lening bij DUO betekent op de lange termijn. Als je elke maand geld leent, op hoeveel schuld kom je dan uiteindelijk na vier of vijf jaar uit? Je kind zal zelf beslissen of het wel of niet bij DUO gaat lenen, maar door de opties goed te bespreken, voorkom je in elk geval dat je kind geld leent zonder dat het zich de gevolgen goed realiseert.

Check ook deze rekentool van Univé, daarmee reken je dit snel en simpel uit.

Tot slot: blijf praten, ook als je kind ouder is

Dat je kind gaat studeren, betekent natuurlijk niet dat je verantwoordelijkheid als ouder automatisch stopt. Sterker nog, het loont bijzonder veel om je best te doen altijd een goede gesprekspartner te blijven. Als je kind zich veilig bij je voelt en goed met je kan praten, is de kans groter dat het bij problemen je hulp inroept. Blijf dus praten, hoe oud je kind ook is.

Dit artikel is geschreven door blogger en journalist Maaike Wind. Op haar blog Fuck Die Studieschuld schrijft ze over het aflossen van haar studieschuld.