Zeven tips voor studenten: zo houd je je studieschuld zo laag mogelijk

Dikke kans dat je niet meteen vrolijk wordt als je aan je studieschuld denkt. Misschien doe je je best om elke gedachte aan DUO weg te duwen. Of misschien lukt dat juist helemaal niet en ben je veel over je studieschuld aan het piekeren. Gelukkig zijn er een paar dingen die je kunt doen om je studieschuld én je stressniveau zo laag mogelijk te houden. En wees gerust, het is niet ingewikkeld, het kost ook niet veel tijd en het is eigenlijk nog best leuk ook.

Klinkt goed, toch? Let's go.

Door Maaike Wind.

Tijdens je studie kun je al van alles doen

Tijdens je studie heb je nog volop kansen om je studieschuld niet al te hoog te laten worden. Misschien, als het meezit, lukt het je zelfs wel om helemaal geen geld bij DUO te lenen. En hoe minder je leent, hoe fijner en relaxter het straks is. En hoe minder geld je naar DUO hoeft over te maken, hoe leuker het straks is om salaris te krijgen. Hieronder volgen zeven tips waarmee je je studieschuld zo laag mogelijk kunt houden.

Tip 1: Stressen is niet nodig

Het is best een intense periode, die studententijd. Nieuwe dingen leren, nieuwe mensen, nieuwe plekken. Colleges, studiepunten halen, stage lopen, op kamers wonen, en dan moet je dat alles ook nog zien te betalen. Het is niet raar als het soms wat veel voelt, zeker niet als je ook nog elke maand geld bij DUO leent. Maar: stressen is niet nodig. Tuurlijk, een studieschuld is niet leuk maar door nu een paar slimme stappen te zetten, blijft-ie zo klein mogelijk en ben je er straks sneller vanaf. Als je de tips hieronder volgt, maak je stap voor stap een aanvalsplan. En dat scheelt veel stress en gepieker.

Tip 2: Ga even rekenen

Oké, een handige stap die je kunt zetten, zéker als je studieschuld je stress oplevert, is even een berekening maken. En nee, dat is wellicht het laatste waar je zin in hebt, maar het gaat je veel opleveren, let maar op.

Het werkt zo.

Bereken hoe groot je studieschuld gaat worden als je zo door blijft lenen wat je nu doet. Als je inlogt bij DUO zie je hoe groot je studieschuld nu is. Check dan hoeveel maanden je studie nog duurt en vermenigvuldig dat aantal met het geldbedrag dat je maandelijks leent. Op hoeveel studieschuld kom je dan uit?

Check deze rekentool van Univé, daarmee reken je dit snel en simpel uit.

Tip 3: Kleine beetjes helpen ook (kijk maar)

Het leven als student is nu eenmaal duur, dacht ik als student. De huur van mijn studentenkamer was hoog, ik moest collegegeld betalen, ik moest eten, kleding en boeken kopen, en dan wilde ik ook nog graag leuke dingen doen. Mijn studieschuld zou tienduizenden euro’s worden, dan schoot hier en daar een paar tientjes besparen toch helemaal niet op?

Het is zonde, als je zo denkt. Want kleine beetjes geld besparen helpt wel degelijk. Stel dat het je lukt om per maand honderd euro minder uit te geven. En stel dat je een bijbaantje hebt waarmee je maandelijks nog eens honderd euro extra verdient. Dat levert je samen tweehonderd euro per maand op. En dat is in vier jaar tijd wel mooi 9.600 euro.

Tip 4: Zet drie scenario’s op een rij

Wat goed werkt, helemaal als je het idee hebt dat je weinig opties hebt, is om eens drie verschillende scenario’s op een rij te zetten.

  • Wat als je maximaal bij DUO zou lenen en bovendien al je geld elke maand helemaal opmaakt? Hoeveel geld heb je dan per maand te besteden? En op hoeveel studieschuld kom je dan uiteindelijk uit?

  • Wat nu als je zo zuinig mogelijk gaat leven? Goedkoper wonen, tweedehands kleding, extra werken? Op hoeveel studieschuld kom je dan uit? En wordt je leven daar veel minder leuk van? Of valt het mee?

  • En wat als je een scenario kiest dat tussen die twee hierboven in zit? Wel iets soberder leven, maar niet zo extreem? Hoeveel geld heb je dan elke maand om uit te geven? En met hoeveel studieschuld eindig je dan?

Bonustip: doe dit niet alleen even snel in je hoofd. Het helpt goed om de drie scenario’s echt uit te werken. Dat kan in Excel, dat kan met pen en papier, wat je maar wilt. Het geeft een mooi duidelijk overzicht als je ze naast elkaar hebt staan. Het laat je bovendien goed zien dat je ook al student wel degelijk opties hebt.

Tip 5: Kijk even kritisch naar je uitgaven

Oké, nu komt het aan op het maken van keuzes. Hoe minder geld je uitgeeft, hoe minder je straks hoeft terug te betalen en dat is prettig. Maar: sommige dingen zijn zo leuk en waardevol dat je er wel wat extra studieschuld voor over hebt. En het mooie is: je kunt helemaal zelf beslissen welke dingen dat zijn.

Zelf ben ik bijvoorbeeld blij dat ik tijdens mijn studie veel tijd in het buitenland heb doorgebracht. Die reizen waren enorm gaaf en ik ben er veel van geleerd. M’n studieschuld liep er weliswaar extra snel van op maar dat was het ruimschoots waard. Aan de andere kant, ik kijk nu een stuk kritischer naar hoe makkelijk ik als student geld uitgaf in de supermarkt en aan kleding, boeken en games. Daar had ik flink op kunnen besparen.

Pak de app van je bank er even bij en scroll eens een maand terug. Waar gaat je geld naar toe? En hoe blij wordt je van die dingen? Welke uitgaven wil je zeker blijven doen en welke kunnen misschien best weg? Vergeet niet, ook een paar tientjes hier en daar besparen tikt best aan als je het elke maand doet. En kijk ook even naar hoe je woont. Blijf nog een paar jaar bij je ouders of familie wonen, als dat kan. Kies voor een kamer in een huis ver buiten het centrum of voor twaalf huisgenoten. Soms kun je zo veel geld besparen.

Tip 6: Ga budgetteren (en dat kan heel simpel)

Toegegeven, deze tip kost iets meer tijd. Maar budgetteren kan je veel geld besparen. Oftewel: bedenk van te voren per categorie hoeveel geld je wilt uitgeven en hou vervolgens gedurende de maand bij hoeveel geld je nog over hebt.

Budgetteren kan heel uitgebreid, in Excel bijvoorbeeld of met een of andere app. Maar het kan ook makkelijk en simpel, mocht je er tegenop zien. Begin eens met alleen een budget voor je boodschappen. Schrijf je maandbedrag op een briefje en zorg dat je eronder blijft.

Enne, heb je het gevoel dat je steevast geld tekort komt en budgetteer je nog niet? Probeer het dan eens. Geef het één maand en kijk eens wat er gebeurt. Ja, je hebt geen zin, I know. Maar echt, budgetteren helpt enorm, let maar op.

Tip 7: Maak het leuk (en doe het samen met je vrienden)

Wat mij verraste toen ik besloot om mijn studieschuld extra snel af te lossen, is dat minder geld uitgeven eigenlijk helemaal niet zo vervelend was. Sterker nog, ik vond het vaak best leuk! Het was wel een mooi proces om goed te kijken naar van welke uitgaven ik daadwerkelijk blij werd en welke ik prima kon missen. Ik leerde mezelf er steeds beter door kennen en m’n financiële situatie werd er nog beter van ook.

En hoe beter je weet waar je blij van wordt, hoe beter je je geld gericht kunt inzetten. Dit wel, dit niet, repeat. Ook is het prettig om een plan te hebben, om te weten op hoeveel studieschuld je ongeveer uitkomt. Dat scheelt veel stress en gepieker. En als je dan heel bewust beslist om iets wél te kopen, zul je zien dat je geen last meer hebt van zo'n knagend schuldgevoel. Kortom, het zou zomaar eens kunnen dat minder geld uitgeven je veel oplevert.

Tot slot, doe het samen met je vrienden. Praat over geld. Vertel elkaar hoeveel studieschuld je hebt. Zoek samen naar creatieve manieren om minder uit te geven. Vaker samen koken, samen goedkoop op vakantie, er valt van alles te verzinnen. Grote kans dat veel van je vrienden en medestudenten ook een studieschuld opbouwen. Het is zo zonde dat geld en schulden zo'n taboe zijn. Daarom: doe het samen, dat maakt het makkelijker én leuker.

Nog even over het leenstelsel en de basisbeurs

Even een waarschuwing voor iedereen die denkt dat bovenstaande tips niet nodig zijn, omdat het leenstelsel wordt afgeschaft en de basisbeurs terugkeert. Op zich is het natuurlijk mooi nieuws, dat de basisbeurs vanaf het studiejaar 2023-2024 opnieuw wordt ingevoerd. Studenten krijgen vanaf dan weer maandelijks een geldbedrag dat ze niet terug hoeven te betalen. Studeren wordt er dus goedkoper van.

Maar vergis je niet, ook met een basisbeurs kun je uitkomen op een flinke studieschuld. Kijk maar naar mij, ik studeerde onder de oude basisbeurs en eindigde met een schuld van meer dan vijftigduizend euro. Kijk, de basisbeurs zal straks uitkomen op zo’n 91 euro per maand voor thuiswonende studenten en zo’n 255 euro voor studenten die op kamers wonen. Niet genoeg om van rond te komen. Het loont dus nog steeds om de tips hierboven op te volgen.

Zet 'm op!

Hopelijk helpen deze tips je bij het zo laag mogelijk houden van je studieschuld. En ik hoop ook dat het je lukt om te ervaren dat het goed kan voelen om met geld bezig te zijn. En mocht dat nu nog niet zo zijn, misschien raak je gestrest van alle dingen die ik adviseer, gun jezelf dan even tijd. Laat het even op je inwerken en kijk eens of je misschien, nu of binnenkort, voorzichtig met één van de tips kunt beginnen. Rustig aan, je hebt geen haast. Elke stap die je als student zet, gaat je later helpen. Veel succes en plezier!

Dit artikel is geschreven door blogger en journalist Maaike Wind. Op haar blog Fuck Die Studieschuld schrijft ze over het aflossen van haar studieschuld.